Deg ul n Agadir, taggurt n Souss-Massa, yella Souk El Had. Aseqqif-agi, ameqran akk deg Tefriqt, ur d-nettaf ara d amkan n tnezzayt kan; d amuzag n tudert, d amkan n yidles anda i d-tettban tmeɣra n Lmerruk s tezmert. Yal abrid, yal taḥanut tessefray amezruy d tmusni n yimẓranen i d-yettkemmilen deg-s iseggasen.
Aṭas n yimussuten i d-yettasen yal aseggas, ttqelliben ad awin yiwet n tɣawsa n tidet. Amek ara nẓer tasanayt n tidet seg yisem kan? Amek ara nḥeqqeq belli nɣa taɣawsa i d-yettmeslayen amezruy, i d-yettwaxedmen s tayri? Amuɣ-agi d anasiw-nwen deg Souk El Had n Agadir. Ad tẓrem iserwan n tasanayt n Safi, n tgerfa, n tbaɣuɣt, n tmeɣra n yimaziɣen d tẓuri. Heggit iman-nwen i wakken ad tẓrem amkan n yimẓranen, ad tfehmem tmusni-nsen, d ad tḥessem i yisefka i wakken ad tɣaṛem s leqder, i wakken yal taɣaṛa ad tili d agerruj n tidet.
Ul n Tasanayt: Tmusni d Lwerṭ n Souss
Souk El Had d amkan n tmusni n Lmerruk, anda tasanayt d aɣbalu, d tayri d tẓuri ur nɣelli. Yal abrid yettban-d s yigerrujen i d-yettwaxedmen s yifassen, i d-yettwaḥeqqen seg yimɣaren ɣer yimɣaren.
- Tasanayt n Safi: Tafat n Wakal i Yettwaḥeqqen
Safi, zdat Agadir, d ul n tasanayt. Tixxamin-nsen, s yiniten ifraren d yimruyen iẓeṭṭen ɣef uẓeṭṭa, d tajin d tɣawsiwin n wučči. Yal taɣawsa tessefray tmusni n yimẓranen, s yiniten am uẓeṭṭa azegzaw neɣ aẓeṭṭa aẓeṭṭa.
- Tgerfa: Seg Uɣerbaz i Yettbanen ɣer Uɣerbaz Ifraren
Aɣerbaz n Lmerruk d amezruy. Deg Souk El Had, tella tgerfa, tizerwa, tiseɣwa d yimukan n tgerfa. Aɣerbaz, i d-yettwaxedmen s yimukan n yimɣaren, yettak-d tafat d tezmert. Lemmes aɣerbaz, ẓer tiseɣwa iẓeṭṭen: d izamulen n tidet.
- Tbaɣuɣt: Tameɣra deg Yidurar
D azamul n tmeɣra, tbaɣuɣt d isekkilen n uɣerbaz ifraren. Souk El Had yettak-d aṭas n yimukan: s yimruyen n wureɣ, neɣ s yimukan ifraren d yisefka. Yal taɣawsa d tẓuri i d-yettwaḥeqqen, tessemlil idles, asefka d tẓuri.
- Tmeɣra n Yimaziɣen: Igerrujen n Uzref d Yimruyen
Tasanayt n yimaziɣen n Souss tban-d s tmeɣra-nsen. S uzref, tiseɣwa-agi d timɣarin, d izamulen n tḥerka d yiman. Tiseɣwa, tizerwa, tifibulin (tizerzaï) d tmeɣra n yimeẓẓuɣen, s yimruyen imɣaren d yizra, d amezruy n yimɣaren.
- Tẓuri: Tẓuri n Uẓeṭṭa d Tmuɣli
Tẓuri n Lmerruk d tafat, tessefray ifeṭṭiwen d yilebsan n yidles. Yal tamnaḍt, seg Souss ɣer Fès, tella s yimruyen-nsen d tmusniwin-nsen. Deg souk, ẓer tiseɣwa n yimruyen ɣef tɣawsiwin, ɣef yiseɣwa neɣ ɣef yilebsan, d izamulen n tmuɣli d tmusni n tẓuri.
Mlil d Yimẓranen Imeqranen: Amdan Deg Ufus n Tɣawsa
Tameɣra tameqrant akk deg Souk El Had d tamlilt. Deg deffir n yal taḥanut, amẓran yettkemmil tmusni n twacult. Ḥbes ad tẓer d ad tmeslay.
- Ẓer Axeddim s Tidet: Kra n yimẓranen xeddmen deg umkan. D tameɣra tameqrant ad tẓer amek i d-yettwaxeddem ubaɣuɣ neɣ amek i d-yettwaxeddem ugerruj. Iseɣwa-agi d amkan n tɣawsa.
- Steqsi: Steqsi amek i d-yettwaxeddem uɣerbaz, anida i d-yekka uɣerbaz, neɣ anamek n yimruyen. Imẓranen ttawin-d tmusni-nsen, ssefrayen taɣaṛa-nwen.
- Ẓer Tidet: Amẓran iḥeqqen ad yissin ad awen-d yessiwel ɣef tmeɣra n ufus d tmeɣra n tnezzayt. Tmusni-nsen d aḥeqqi-nwen ameqran n tidet d tezmert.
Amuɣ n Tmusni i Tɣaṛa s Tidet deg Souk El Had n Agadir
Aɣaṛa n tasanayt deg Souk El Had d tẓuri. Ataya kra n yisefka i wakken ad tẓer yigerrujen n tidet d ad tḥeqqeq imẓranen n umkan:
- Négociation (Aseqqif): Aseqqif d idles. Xdem-t s leqder d usemmi. Xdem-t s wazal i yelhan i snat n yidurar. Bdu s wazal amecṭuḥ, ali s ttawil, d ur tḥebbes ara ad tḥebbes.
- Tidet uqbel Tanezzayt d Aɣbalu: Xdem-t s tɣawsiwin n tidet. Steqsi ɣef uɣbalu (Safi i tasanayt, anaw n uɣerbaz). I tmeɣra n yimaziɣen, steqsi ɣef tẓuri n uzref (800 neɣ 925 millièmes).
- Aẓeṭṭa s Tidet:
- Tasanayt: Ẓer ma ulac ifeṭṭiwen, tiseɣwa n uẓeṭṭa d tezmert.
- Tgerfa: Lemmes aɣerbaz, ẓer tiseɣwa d tiseɣwa n uẓeṭṭa.
- Tbaɣuɣt: Ḥbes-t. Aɣerbaz ad yili d afrar d asefka. Ẓer tẓuri.
- Tmeɣra n Yimaziɣen: Ẓer tiseɣwa d tiseɣwa n yizra.
- Tẓuri: Ẓer tiseɣwa n yimruyen, tiseɣwa d tidet n uɣerbaz.
- Aẓeṭṭa d Ussi: Imẓranen ssnen amek ad ẓeṭṭen s tezmert. Steqsi ɣef uẓeṭṭa iẓeṭṭen, ladɣa i tɣawsiwin ifraren.
Souk El Had n Agadir d ameqran n useqqif; d taggurt i d-yettbanen ɣef tmeɣra n tasanayt n Lmerruk. Yal taɣawsa i d-tẓer deg-s d agerruj n amezruy, n tmusni n yimɣaren d tayri n umẓran. S yisefka-agi, ur d-tettawi ara d asmekti kan, maca d yiwet n tɣawsa n tidet n Lmerruk, d amkan n yidles n Souss d amkan n tmusni n yimezdaɣ-nsen. Ad tili tmeɣra-nwen n tasanayt d tameɣra ur nɣelli, s yigerrujen d yimlilen n yimdanen.

